Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου 2024

Τί κάνει ένα Τραγούδι Μονοπάτι;

 Πού οδηγεί το "Αυτό είν' αγάπη" του Σταύρου Σαλαμπασόπουλου;


Τι κάνει ένα τραγούδι μονοπάτι; 

Πώς μια μελωδία και λίγοι στίχοι μπορούν να μας οδηγήσουν σε συναισθήματα που ίσως δεν περιμέναμε να βιώσουμε;

Το τραγούδι "Αυτό είν' αγάπη" του Σταύρου Σαλαμπασόπουλου είναι μια τέτοια περίπτωση. Ένα μονοπάτι που μας καλεί να το ακολουθήσουμε, αφήνοντας το συναίσθημα να γίνει οδηγός μας.

Σε αυτήν τη γραφή, θα ανακαλύψουμε τι κάνει το συγκεκριμένο τραγούδι ξεχωριστό, θα εμβαθύνουμε στους στίχους του και θα δούμε πώς η μουσική, η φωνή και το συναίσθημα γίνονται το όχημα της εμπειρίας.

Το Τραγούδι ως Μονοπάτι...

Ποιός μπορεί να αγνοήσει την μεταμορφωτική δύναμη της μουσικής και του στίχου, καθώς διασχίζει  τα "Μονοπάτια των Μουσών";

 Δεν  είναι, άραγε, κάθε τραγούδι μονοπάτι από μόνο του; 

Κάθε τραγούδι είναι, πράγματι, ένα μονοπάτι. Κάποια μονοπάτια σε οδηγούν σε θορυβώδεις πλατείες, άλλα σε μοναχικά ξέφωτα. Το "Αυτό είναι Αγάπη" ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Είναι το μονοπάτι που σε βγάζει στο φως, εκεί όπου οι ψίθυροι της καρδιάς γίνονται μελωδίες.

Το τραγούδι του δεν είναι, όμως, απλώς μια μελωδία· είναι ένα κάλεσμα, ένα μονοπάτι για να περιπλανηθούμε. Αντηχούν οι στίχοι του σαν βήματα μέσα στο δάσος, οδηγώντας μας προς το φως, την ένωση και την ελπίδα του θέματός του. 

Έτσι, η  έννοια του "μονοπατιού" αποκτά μια ξεχωριστή σημασία. 


Το Μονοπάτι της Αγάπης: συμβολισμός & νόημα.

Για ποιό "μονοπάτι", όμως,  μιλά ο στίχος; 

Το Μονοπάτι της Αγάπης είναι το θέμα των στίχων του,  ως κοινή πορεία ζωής και το τραγούδι μιλά γι' αυτό με τρόπο πολυδιάστατο,  αναδεικνύει την καθολικότητά του κι εμπεριέχει, μέσα στην λιτότητα και το απέρριτο του λόγου του, έντονα υπαρξιακά και συμβολικά στοιχεία. 

Η σημασία του είναι πολυεπίπεδη. Αγκαλιάζει το μονοπάτι της ζωής που κρύβει διαφορετική πορεία για τον καθένα αλλά και συνύπαρξη: όταν αγαπάμε δεν εγκαταλείπουμε την δική μας πορεία, αλλά αναζητούμε τον τρόπο να βαδίσουμε πλάι στον άλλον. Μα, μιλά και για το μονοπάτι της αγάπης που διαμορφώνεται συνέχεια, βήμα προς βήμα, προς μια κοινή κατεύθυνση και χαράζεται, χωρίς να είναι προκαθορισμένο.

Έκδηλη η υφέρπουσα ποιητικότητα με την ποίηση να αναβλύζει διακριτικά μέσα απ' τους στίχους. Η  σταθερή επαναληπτικότητα του ρεφρέν  θέλει να υπογραμμίσει έντονα τις επιλογές που επιβεβαιώνουν και σφραγίζουν την αγάπη. Η φράση "Αυτό είναι Αγάπη" λειτουργεί ως καταλύτης, ενδυναμώνοντας τη θεματική και καθιστώντας την βαθιά προσωπική για κάθε ακροατή. Έτσι, το τραγούδι κινείται μεταξύ του συλλογικού και του ατομικού βιώματος, υπενθυμίζοντας ότι η αγάπη μπορεί είναι τόσο προσωπική όσο και οικουμενική. 


Η Αγάπη ως Γέφυρα

 «Αυτό είν’ αγάπη: στο ίδιο μονοπάτι, ενώνει τις ζωές μας κι ας έχουν διαφορές.»

Δεν είναι μια απλή πορεία, αλλά μια συμβολική ένωση δύο κόσμων, με αποδοχή και υπέρβαση των διαφορών τους. Η Αγάπη γίνεται  γέφυρα που ενώνει τις "διαφορετικές ζωές" των ανθρώπων. Στην ουσία, ο στίχος προτείνει ότι η αγάπη δεν εξαλείφει τις διαφορές, αλλά τις αποδέχεται, τις γεφυρώνει και τις εντάσσει σε μια κοινή πορεία. Έτσι, γίνεται σύμβολο ένωσης, καθώς δυο άτομα- ίσως και δυο διαφορετικές συλλογικότητες ή ανθρώπινες ομάδες- παρακάμπτουν τις τυχόν διαφορές και  αποφασίζουν να προχωρήσουν μαζί, σε μια συνύπαρξη, όχι λόγω ομοιότητας, αλλά με βάση την αμοιβαία αποδοχή της διαφορετικότητάς τους.


Πέρα από τον Χρόνο & το Χώρο

«Αυτό είν’ αγάπη: το χρόνο μηδενίζει, το σύμπαν πλημμυρίζει αμέτρητες χαρές» 

Η αγάπη καταργεί χρόνο και χώρο, αγγίζοντας την μεταφυσική διάσταση — ίσως και την υπέρβαση — αλλά πάντοτε με αίσθηση πληρότητας. Η πορεία αυτή έχει στοιχεία ελευθερίας, δεν περιορίζεται στο χώρο και στον χρόνο. Τον καταργεί. Ο χρόνος, που συνήθως είναι αμείλικτος, εδώ παραμερίζεται. Γίνεται ένα πέρασμα σε έναν χώρο, όπου ο χρόνος σταματά, όπως μια στιγμή απόλυτης ευτυχίας που μοιάζει αιώνια. Η αναφορά στο "σύμπαν" ενισχύει αυτή την εικόνα, δείχνοντας ότι το μονοπάτι της αγάπης εκτείνεται σε διαστάσεις που δεν ελέγχονται από την ανθρώπινη λογική, αλλά φανερά και βιωματικά την υπερβαίνουν. 

Το παρελθόν και το μέλλον δεν έχουν σημασία. Η μόνη αλήθεια είναι το "εδώ και τώρα" της αγάπης. Η χαρά είναι διάχυτη και, πλέον, το μήνυμα του τραγουδιού παγκόσμιο και διαχρονικό.


Θεραπεία

«Αυτό είν’ αγάπη: φωτίζει το σκοτάδι, γιατρεύει τις πληγές.»

Το μονοπάτι της αγάπης γίνεται  ένα μονοπάτι Φωτός.

 Στο σκοτάδι, το μονοπάτι δεν είναι ορατό. Η αγάπη, όμως, γίνεται η ίδια το φως που αποκαλύπτει τη διαδρομή. Η ιδέα αυτή παραπέμπει σε αρχαίους μύθους και αφηγήσεις, όπου το φως (η γνώση, η αλήθεια, η αγάπη) είναι απαραίτητο για να βρεις τον δρόμο σου.  Στα μονοπάτια του νου και της ψυχής, το σκοτάδι συχνά συνδέεται με θλίψη,  αβεβαιότητα και  πόνο. Στην πραγματικότητα πρόκειται για το βύθισμα στην άγνοια. Όμως, το  φως σε βοηθά να βρεις την κατεύθυνση, κι έτσι η αγάπη γίνεται το μονοπάτι της επούλωσης, της γιατρειάς των πληγών.


Συνύπαρξη

«Αυτό είν’ αγάπη: να υπάρχω για σένα, κι αυτός να ‘ναι ο λόγος που υπάρχεις κι εσύ.»

 Η ύπαρξη και η αθανασία. Η ύπαρξη του ενός τροφοδοτεί την ύπαρξη του άλλου. Δεν είναι ένα απλό μονοπάτι για δύο ανθρώπους· είναι μια διαδρομή όπου η ίδια η έννοια της ύπαρξης εξαρτάται από την αμοιβαία παρουσία. Ο ένας υπάρχει για τον άλλο, όπως το μονοπάτι δεν υπάρχει αν δεν το διασχίσει κάποιος. Μια ποιητική εικόνα υπονοείται:  σαν δύο δέντρα που ρίχνουν τις ρίζες τους βαθιά στη γη και σιγά-σιγά ενώνονται υπόγεια, έτσι και οι εραστές ακολουθούν το ίδιο μονοπάτι, και η ύπαρξή τους αποκτά νόημα μέσα από την ένωση.


Κύκλος και Αιωνιότητα

«Αυτό είν’ αγάπη: είσ’ αρχή, είσαι τέλος και ξανά η αρχή.»

 Το κρυμμένο μονοπάτι της αιωνιότητας. Γίνεται ένας κύκλος, ένα μονοπάτι κυκλικό, δίχως τέλος· σαν φτάσεις στο τέλος, επιστρέφεις ξανά στην αρχή. Αυτή η κυκλική φύση παραπέμπει στον αέναο κύκλο της ζωής και της αγάπης. Δεν πρόκειται για μια πορεία που κάποτε λήγει, αλλά για μια διαρκή κίνηση.

Το μονοπάτι στο τραγούδι αυτό γίνεται σύμβολο ένωσης, θεραπείας, φώτισης και αιωνιότητας. Η αγάπη δεν είναι γραμμική πορεία με αρχή και τέλος· είναι μια αέναη διαδρομή, όπου φως και σκοτάδι, απώλεια και εύρεση, άνθισμα και σήψη συνυπάρχουν. Το μονοπάτι είναι η ίδια η πορεία της ζωής και το ταξίδι εξίσου σημαντικό με τον προορισμό.

Το τραγούδι αναδεικνύει την αγάπη ως απόλυτη δύναμη, ενωτική και θεραπευτική. Μέσα από απλές αλλά γεμάτες ένταση εικόνες την συνδέει με το αιώνιο, την ελπίδα και τη χαρά, προσδίδοντάς της διάσταση οικουμενική. 


Μουσική & Ερμηνεία

Το ύφος του και το περιεχόμενό του, όπως  εκφράζεται στους στίχους, ταιριάζει και με τα συνήθη ερμηνευτικά στοιχεία του στιχουργού, συνθέτη και ερμηνευτή του, εφόσον οι ερμηνείες του Σαλαμπασόπουλου  δίνουν πάντα έμφαση σε μια ψυχική ανάταση μέσα από μια καθαρά λυρική έκφραση, βουτώντας άφοβα στα βάθη του μεγαλειώδους.

Η μουσική του "Αυτό είναι αγάπη" συνάδει κι αυτή με το νόημα των στίχων, ενσωματώνει μια ατμόσφαιρα επικότητας και συναισθηματικής έντασης, ενισχύοντας την αίσθηση της αγάπης ως απόλυτου συναισθήματος. Μια αίσθηση πληρότητας συνοδεύει το άκουσμά της, ενώ οι κλασικοί μουσικοί τρόποι προσδίδουν βάθος στην απλότητα.

Η στιχουργική ένταση έτσι αναδεικνύεται κι ο ρυθμός συνδέεται στενά με μια αίσθηση κυριαρχίας της έννοιας της "αγάπης" κατά την διάρκεια του τραγουδιού. Η επαναληψιμότητα του τίτλου δίνει την αίσθηση της σταθερότητας και καλλιεργεί μια οικειότητα που κάνει το τραγούδι πολύ εύκολα προσβάσιμο στο κοινό. Η ακρόασή του οδηγεί σε μια έκρηξη  θετικών συναισθημάτων. 

Η καλλιτεχνική αξία του είναι μεγάλη: το τραγούδι συγκινεί,  ριζώνει στην ψυχή, σαν δέντρο που γραπώνεται απ' τη γη του μες στην θύελλα. Κι η φωνή του ερμηνευτή  ποτάμι καθάριο  που ορμά απ' τα ψηλά βουνά της μουσικής, κυλά σαν ρυάκι που δεν μπορείς να ανακόψεις. Καθαρή, έντονη, αληθινή, φτάνει στον πυρήνα της αγάπης, όχι της ρομαντικής, αλλά της αγάπης που αντέχει και ωριμάζει μέσα στον χρόνο. 

Δεν χρειάζεται κανείς να εξηγήσει αυτήν την αγάπη. Αρκεί να την ακούσεις. 

Η φωνή του - με την μεγαλειώδη, στεντόρια χροιά της - υπενθυμίζει πως,  αν η  μουσική είναι μονοπάτι, τότε αυτό το τραγούδι είναι το ξέφωτο, όπου η αγάπη στέκει γυμνή και αληθινή. 

Η μουσική ανεβαίνει, κορυφώνεται και ύστερα ξαναγυρνά στην γαλήνη, όπως ο άνεμος που τρυπώνει στο δάσος και ξαφνικά σωπαίνει. Εκεί βρίσκεται το βάθος της τέχνης του Σαλαμπασόπουλου.


Η Μετάφραση των Στίχων

Η μετάφραση των στίχων δεν είναι απλά απόδοση νοήματος. Είναι  αναγέννηση συναισθήματος. Είναι η διεύρυνση του μονοπατιού και η διακλάδωσή του, με σκοπό το άγγιγμα  όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων παγκόσμια. Ανθρώπων που ήδη συγκινήθηκαν από το άκουσμα του τραγουδιού και ζήτησαν να μάθουν το νόημά του. Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα και η πράξη της έμμετρης μετάφρασής του από μένα. 

Ο δημιουργός του πρωτότυπου στίχου μιλά με την φωνή της έμπνευσης. Ο μεταφραστής οφείλει ν' αφουγκραστεί την φωνή του δημιουργού και να την ενώσει με την δική του ψυχή. Μουσική και στίχος,  δύο αδέρφια που πλέκουν μαζί το νήμα του συναισθήματος. Κι η φωνή κουβαλά την ευθύνη να μεταφέρει το ρίγος των στίχων και τον παλμό της μουσικής.

Για να το αποδώσω έμμετρα στην αγγλική χρειάστηκε να αφουγκραστώ πολλές φορές τα νοήματα, τις μελωδίες, τα λόγια  και τις σιωπές του. Για να διατηρηθεί η ποιητικότητα και η εσωτερική δύναμη του τραγουδιού, αλλά και η έμμετρη έκφραση που θα του έδινε μελλοντικά την δυνατότητα να τραγουδηθεί στα αγγλικά εύκολα πάνω στην ίδια μελωδία, αν ο δημιουργός του το αποφάσιζε ή αν οι συνθήκες το επέτρεπαν. 

Έτσι, νέες λέξεις ήρθαν να με βρουν. Λέξεις που δεν συναντιούνται στο πρωτότυπο, αλλά το νόημά  και ο κραδασμός τους εμφανίζεται απόλυτα ταιριαστός.

"This is True Love...". 

 "You’re the Alpha and the Omega and the Alpha again".


Ένα Μονοπάτι ανάμεσα στα άλλα...

Το κοινό ακολουθεί το μονοπάτι που χαράσσουν οι νότες κι οδηγείται σ' έναν τόπο  δίχως λόγια, όπου οι μελωδίες αρκούν. Ίσως τελικά κάθε τραγούδι να είναι ένα μονοπάτι που μας φέρνει πιο κοντά στον εαυτό μας. Με τρόπο αληθινό, βαθύ και συγκινητικό.

Ο Σαλαμπασόπουλος φαίνεται πως έχει να δώσει ένα Μονοπάτι. 

Στα 'Μονοπάτια των Μουσών', αυτό βρίσκει την θέση του ως μονοπάτι φωτός και αλήθειας.

Όσοι βαδίσαμε σ' αυτό καταλάβαμε κάτι απλό: η αγάπη δεν είναι μόνο λόγια, αλλά σιωπή και μουσική μαζί. Γιατί σε κάθε μονοπάτι της τέχνης υπάρχουν στιγμές που σταματάς για ν' ακούσεις την σιωπή.  Ίσως, εκεί, ακριβώς - σ' αυτήν την σιωπή - να γεννιέται η αληθινή αγάπη. 

Κι ίσως αυτό να είναι  το μονοπάτι που προτείνει το τραγούδι,  η πορεία αυτή, το παιχνίδι μεταξύ ήχου, λόγου και σιωπής.

 Ίσως τελικά... "Αυτό είν'Αγάπη"!


    Αυτό είν' Αγάπη                               This is True Love

    Αυτό είν' αγάπη                                     This is Τrue Love

    μπρος στου γκρεμού την άκρη           οn the edge of the abyss

    να φτάνεις δίχως σκέψη                      thoughtlessly to stand

    τα όρια να σπας.                                    all barriers to break.


    Αυτό ειν' αγάπη                                     This is Τrue Love

    τα σύννεφα ν 'αγγίζεις                      the clouds when you touch

    να νιώθεις πως πετάς.                           to feel like you fly.


    Αυτό είν'αγάπη                                     This is True Love

    σ'έναν κόσμο που πεθαίνει            in a world that keeps dying

    ν' απλώνεις το χέρι                               to offer your hand,

   να δίνεις, να βοηθάς                             to give from your heart.


    Αυτό είν' αγάπη                                     This is True Love

    με μια αγκαλιά γεμάτη                        with arms full of bliss,

    ελπίδα να σκορπάς                            bring hope to every heart.


   Αυτό είν' Αγάπη                                     This is True Love (3)

   Μια λέξη μόνο αγάπη                        Οne word alone: love


   Αυτό ειν' αγάπη                                      This is True Love

   τον χρόνο μηδενίζει,                               it makes time stop,

   το σύμπαν πλημμυρίζει                         it fills the whole world

   αμέτρητες χαρές                                     with joys of no end.


    Αυτό είν' αγάπη                                       This is True love

    στο ίδιο μονοπάτι                                  walking the same path

   ενώνει τις ζωές μας                                uniting our lives

   κι ας έχουν διαφορές                           though different at heart.


Αυτό είν' αγάπη                                        This is True Love

η δύναμη που σβήνει                               the power to appease

του κόσμου τις φωτιές                            the fires of the world.


Αυτό είν' Αγάπη                                        This is True Love

φωτίζει το σκοτάδι                                   it lightens the dark

γιατρεύει τις πληγές                                it heals every wound.


Αυτό είν΄αγάπη                                        This is True Love

να υπάρχω για σένα                                 to exist just for you

και αυτός να 'ναι ο λόγος                and this might be the reason

που υπάρχεις κι εσύ                                 you exist for me too.


Αυτό είν' αγάπη                                        This is True Love

της ζωής το χρυσάφι                                life’s genuine gold

στους ανθρώπους να δίνεις                   to the people just giving

ότι αξίζει να ζεις                                        all that life is worth of


Αυτό είν' αγάπη                                          This is True Love

Ω, αιώνια αγάπη!                                        You ageless love!

Είσαι αρχή, είσαι τέλος                 You’re the Alpha 'n the Omega

και ξανά η αρχή.                                         and the Alpha again.


Αυτό είν' αγάπη                                           This is True Love (3)

μια λέξη μόνο: Αγάπη!                              one word alone: Love !


Μουσική, Στίχοι, Ερμηνεία: Σταύρος Σαλαμπασόπουλος

Music, Lyrics, Singing: Stavros Salabasopoulos

Μετάφραση στην Αγγλική Γλώσσα: Μαρία Κουρνέτα

English Translation: Maria Kourneta




Ο Απόηχος του Τραγουδιού

Κι όταν όλα σιωπήσουν, ίσως κάποιος αναρωτηθεί:

- "Πότε ήταν η τελευταία φορά που έμεινα, όταν οι άλλοι έφυγαν;"

- "Πότε έκανα κάτι από αγάπη κι όχι από υποχρέωση;"

Η κριτική ανάλυση του τραγουδιού ανοίγει το Μονοπάτι της Aυτογνωσίας. Η αγάπη, όπως αναφέρει και το ίδιο το τραγούδι, είναι μια επιλογή που κάνουμε κάθε μέρα. Δεν είναι η "στιγμιαία έξαρση του έρωτα", αλλά η συνειδητή πράξη να παραμείνεις δίπλα σε κάποιον.

Δεν είναι απλή λέξη, ούτε ρομαντισμός. Είναι η συνειδητή πράξη να ακούσεις, να καταλάβεις, να αποδεχτείς. Κι αν κάτι μας αφήνει τελικά το τραγούδι αυτό, είναι ότι η αληθινή αγάπη δεν φεύγει ποτέ.

Το "Αυτό είν' αγάπη" μας υπενθυμίζει ότι η Αγάπη είναι Δύναμη. 

Κι αν αυτό δεν είναι Μονοπάτι, τότε τί είναι;


Μαρία Γ. Κουρνέτα
Copyright,  9.12. 2024

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου