Πρόλογος μου στο βιβλίο "Η Πύλη της Σοφίας" του Χάρη Κουδούνα, Εκδόσεις Φυλάτος (2017).

 

Σε καιρούς χαλεπούς για την πορεία της Ελλάδας και της πνευματικής της προέκτασης, της Ευρώπης, στη χρονική εκείνη στιγμή που ο δυτικός άνθρωπος ανακαλύπτει ξαφνικά και απρόσμενα ότι η προσωπική του πορεία, ακόμα και η καθημερινή του διαβίωση, ο τρόπος του σκέπτεσθαι και τα γεγονότα που πρόκειται να επηρεάσουν τη ζωή του δεν είναι πια μεμονωμένα, όπως νόμιζε ως τώρα, αλλά άμεσα συνδεδεμένα με την μοίρα κάθε άλλου ανθρώπινου πλάσματος αυτής της ηπείρου, αλλά και  του ίδιου του πλανήτη, έρχεται το ανά χείρας βιβλίο βυθισμένο στον ωκεανό της απλότητας και την σύνθεσης να ασχοληθεί εκ νέου με τα πιο αρχαία ερωτήματα:

-  Ποιός είμαι;  Πού πηγαίνω; 

- Τί είναι η ζωή και πώς να πορευτώ μέσα σ’ αυτήν;

 Τα αναπάντητα ερωτήματα  συνοδεύουν κάθε άνθρωπο, σχεδόν απ' τη στιγμή που αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, αλλά και καθώς πορεύεται στη ζωή μέσα από χίλιες ανησυχίες, δυσκολίες και διλήμματα. Ο συγγραφέας επιχειρεί να δώσει μιαν απάντηση μέσα από τη διήγηση μιας, φαινομενικά,  απλής ιστορίας που κλείνει μέσα της, με τρόπο αριστοτεχνικό, κάποια από τα πιο σημαντικά πνευματικά και διανοητικά ρεύματα που επηρέασαν την ανθρώπινη σκέψη. Χωρίς να αναλώνεται σε βαθυστόχαστες και δυσνόητες αναλύσεις είναι ένα βιβλίο διαφορετικό: με λόγο ειρηνικό, δίχως εξάρσεις, εκφράζει την πολεμική ιαχή της ανυπόμονης ψυχής που δεν έχει πια χρόνο: πρέπει να μάθει να εξελιχθεί, να σταθεί στα πόδια της. Να λύσει τους γόρδιους δεσμούς της ύπαρξής της, να γνωρίσει τον εαυτό της. Πρόκειται για την  ψυχή του Πέτρου, την ψυχή του Μαθητή, την ψυχή του κάθε Ανθρώπου, την Συλλογική Ψυχή της Ανθρωπότητας. 

Και στην πραγματικότητα το θέμα του δεν είναι άλλο από έναν διάλογο: τον διάλογο της κάθε έτοιμης ψυχής με τον Δάσκαλο, την εσωτερική συνείδηση, σε μια πορεία μαθητείας. Εξωτερικές αφορμές της αποτελούν οι προσωπικές και συλλογικές δυσκολίες, τα ατομικά και ομαδικά αδιέξοδα ενός κόσμου που έχοντας ξεχάσει το στόχο της σταδιακής εναρμόνισής του με το πνεύμα μέσα του και γύρω του οδηγείται σε καταστροφικές, εγωϊστικές επιλογές. Ή, στην καλύτερη περίπτωση, φυτοζωεί θυμίζοντας μας τις ρήσεις του Χριστού: ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς… για την νεκρότητα των ανθρώπων που δεν ακολουθούν το δρόμο της αναγνώρισης του πνεύματος ή την αντίστοιχη Πυθαγόρεια πρακτική να θεωρούνται «νεκροί» όσοι εγκατέλειπαν την πνευματικά προσανατολισμένη αρχαιοελληνική φιλοσοφική κοινότητα των Πυθαγορείων. Το τίμημα τέτοιων επιλογών, κατά τρόπο ειρωνικό, το βιώνουμε  όλοι σήμερα κατά τις μέρες της έκδοσης αυτού του βιβλίου. Και, έτσι, όντας δέσμιοι ενός θανάτου καλούμαστε να κάνουμε την επιλογή της ζωής...

Καθένας που κάνει μια ερώτηση κινεί όλες τις δυνάμεις της ζωής για να λάβει την λυτρωτική απάντησή της, ή τουλάχιστον ένα ουσιαστικό μέρος αυτής, που θα τον βοηθήσει να πορευτεί. Έτσι και το βιβλίο φέρνει μιαν απάντηση στην εναγώνια ερώτηση για το μέλλον, που κανείς μας πια δε δύναται να αρνηθεί ή να κρύψει καθώς ζούμε το αδιέξοδο  των πρότερων, λανθασμένων  και  εγωϊκά πολωμένων επιλογών μας. Και η απάντηση αυτή δεν είναι άλλη από τη στροφή προς την πνευματικότητα μέσα από όλα τα δυνατά σχήματα, με όλους τους διαθέσιμους τρόπους, και, κυρίως, μέσα από τη σύνθεση των ρευμάτων που ονομαστικά και περιγραφικά αναφέρονται στο βιβλίο: Πυθαγόρας, Χριστός, Βούδας, Ραζνίς, Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι, μια άλλη συμμαχία, μια σύμπραξη Ανατολής και Δύσης με στόχο την εναρμόνιση με το πνευματικό κομμάτι του εαυτού μας…

Ο Πέτρος, ο ήρωας του βιβλίου με μια αφορμή- όχι ασήμαντη για τον ίδιο- ξεκινά ένα ταξίδι σημαντικό για κάθε άνθρωπο:  το ταξίδι της ανακάλυψης του εσωτερικού, ανώτερου εαυτού του και της προσπάθειας έκφρασής του μέσα από χαρές, λύπες και δυσκολίες στην καθημερινή ζωή.  Έρχεται ο Πέτρος, ως ένας άλλος Οδυσσέας – συμβολο τηε κάθε ψυχής κατά τους Νεοπλατωνικούς μας Φιλοσόφους-  να μας υπενθυμίσει τις βαθύτατες ανθρώπινες αγωνίες για την ανακάλυψη μιας πυξίδας. Εκείνης που θα δεικνύει  πώς να πορευτούμε έτσι, ώστε να βιώνουμε στην καθημερινότητα την ευδαιμονική εκείνη κατάσταση της εναρμόνισης με τον εαυτό μας για την οποία όλες οι φιλοσοφίες και θρησκείες από την αρχή του κόσμου έχουν μιλήσει. Και η πυξίδα αυτή δεν είναι άλλη από την καταλυτική παρουσία του πνευματικού Δασκάλου, την έκφραση της εσωτερικής συνείδησης που διατρέχει τον  Κόσμο, που βρίσκεται μέσα σε κάθε άνθρωπο. Ο Δάσκαλος που είναι  έτοιμος να δώσει όλες τις απαντήσεις, με τρόπο απλό, κατανοητό, έναν τρόπο που μοιάζει τόσο πολύ με τις διαλογικές συνθέσεις του Πλάτωνα και  υπενθυμίζει την ενιαία πνευματική παράδοση των Ελλήνων, από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας…

Ελλάδα - Ιαπωνία. Δύση - Ανατολή. Η σύγκλιση δύο κόσμων, η συνάντηση δύο πολιτισμών μέσα στην καρδιά και το νου ενός ανθρώπου, του Πέτρου. Το ταξίδι του και οι εμπειρίες που αποκομίζει είναι μεταξύ άλλων και ένα σύμβολο: η απεικόνιση της αέναης, εναγώνιας αναζήτησης του ανθρώπου για τον εαυτό του, το κυνήγι της αυτογνωσίας, η ανακάλυψη  ενός τρόπου να ζούμε και  να σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας, με τους άλλους, με την ίδια την ύπαρξη, με τον Θεό, την διάχυτη οντολογική παρουσία κατά τους Στωικούς, ότι κι αν σημαίνει για τον καθένα αυτό.  Ο αναγνώστης καλείται να ακολουθήσει  μέσα από την δική του προσωπική κατανόηση και τα βιώματά του. Να γίνει και αυτός μαθητής και συνοδοιπόρος  του Πέτρου, μαζί με την Ιστορία και την Ελλάδα, τις θηλυκές οντολογικές εκφάνσεις που τον συνοδεύουν στο ταξίδι του: τόσο το εξωτερικό όσο και το εσωτερικό, χαρίζοντάς του τη γνώση και το λυρισμό που αναμένουν να αναδυθούν ως κοσμικές ανάσες στην πορεία της αυτοανακάλυψης. Η διακριτική παρουσία της Θείας Μητρότητας της Παναγίας που έχει λατρευτεί μέσα από όλους τους πολιτισμούς από την αρχή του χρόνου, λαμβάνοντας διαφορετικά ονόματα, με έμφαση κάθε φορά σε κάποια από τις ιερές ιδιότητές της αγκαλιάζει το βιβλίο και προσφέρει πίστη και ελπίδα.

 Ίσως το πιο σημαντικό πράγμα που μπορεί κανείς να πει για το βιβλίο είναι  ότι πρόκειται για  ένα βιβλίο  προσωπικό και οικουμενικό μαζί.  Καθένας μέσα σε αυτό θα βρει τον εαυτό του. Και αφήνεται στον αναγνώστη  -αφού πειραματιστεί στην πράξη-  να επιλέξει τις δικές του απαντήσεις στα αέναα ερωτήματα του αυτοπροσδιορισμού του. Και έτσι, αναλογιζόμενος και διαλογιζόμενος στα δρώμενα του κόσμου και της προσωπικής του πορείας,  να κάνει μια επιλογή. Μέσα στον ωκεανό της σύνθεσης των ρευμάτων της πνευματικότητας, να πάρει θέση έναντι των πραγμάτων, να απαντήσει στο ερώτημα: 

Εγώ ποιός ή ποιά επιλέγω να είμαι; 

Η  ερώτηση ξεκινά με το ταξίδι του Πέτρου… Την απάντηση θα τη δώσετε εσείς…


Μαρία Γ. Κουρνέτα